Door heel Nederland zijn de afgelopen vijf jaar Mockingbird constellaties opgezet. Hoe waardevol Mockingbird is, ervaren pleeggezinnen, jeugdzorgwerkers en betrokken ambtenaren al voortdurend in de praktijk. De eerste constellaties zijn inmiddels uitgegroeid tot hechte gemeenschappen, waar pleegkinderen stabiel opgroeien, zolang dat thuis niet kan.
Huidige constellaties structureel geborgd
Deze eerste constellaties werden tot nu toe gefinancierd op projectbasis. Daardoor bleef de vraag bestaan: kunnen de Mockingbird gemeenschappen wel blijven bestaan, wanneer de pilots aflopen? Nu verschillende jeugdregio’s en pleegzorgorganisaties gezamenlijk een passend tarief hebben bepaald, is deze onzekerheid grotendeels weggenomen. Door dit tarief op te nemen in de reguliere inkoop, kiezen regio’s effectief voor de lange termijn voor deze manier van werken. Daarmee kunnen we pleegkinderen nu én in de toekomst een warme en liefdevolle gemeenschap bieden, waar ze altijd op kunnen terugvallen. Mockingbird is structureel onderdeel geworden van het pleegzorglandschap.
Vanuit de jeugdregio Midden-Holland is Wolter van Dam betrokken geweest bij de totstandkoming van het tarief. Wolter: “In de jeugdzorg ontstaan veel waardevolle initiatieven. De echte uitdaging ligt echter in het duurzaam verankeren daarvan binnen het jeugdzorgstelsel. Omdat meerdere regio’s met Mockingbird werken, hebben we bewust de krachten gebundeld. Vanuit verschillende kennis en expertise ontwikkelen we één gezamenlijke aanpak voor de inkoop, zodat jeugdigen niet langer afhankelijk zijn van de regio waar zij wonen. Elk pleeggezin en iedere jeugdige moet structureel kunnen profiteren van de kracht van Mockingbird.”
Bouwstenen voor schaal gerealiseerd
Deze ontwikkeling is niet alleen van groot belang voor de bestaande constellaties, maar biedt ook grote kansen voor opschaling. Hoewel er al veel kennis is over hoe de start met Mockingbird eruitziet, en welke kosten en baten daarmee samenhangen, was er tot nu toe veel onduidelijk over de financiële kaders rondom het structureel werken met deze manier van pleegzorg. Gegeven de financiële uitdagingen in de jeugdzorg, weerhield dit sommige jeugdregio’s en pleegzorgorganisaties ervan om te starten met Mockingbird.
Elk pleeggezin en iedere jeugdige moet structureel kunnen profiteren van de kracht van Mockingbird.
Nu dit tarief en de daarbij behorende productcode zijn gerealiseerd, en alle informatie landelijk beschikbaar is, is een kritieke barrière voor schaal weggenomen. De regio’s die nu al met Mockingbird werken, realiseren hiermee immers structurele financiële ruimte om het aantal constellaties te laten groeien. En voor jeugdregio’s die nog niet met Mockingbird zijn gestart, biedt het vastgestelde tarief heldere richtlijnen over welke structurele kosten dit met zich meebrengt, en wat zij daarvoor mogen terugverwachten. Daarnaast kunnen zij voortbouwen op de inzichten die hierover al zijn opgedaan door regio’s die hen voorgingen, en die met de handreiking landelijk voor iedereen beschikbaar zijn.
Wethouder Jeugd Lisanne Wisgerhof van de gemeente Venray (regio Noord-Limburg) is enthousiast en hoopt dat andere gemeenten en regio’s ook de handschoen oppakken: “Mijn wens is dat Mockingbird de komende jaren in steeds meer regio’s beschikbaar komt en dat we de kracht van deze aanpak samen blijven versterken. Uiteindelijk gun ik iedere regio en ieder pleeggezin de mogelijkheid om gebruik te kunnen maken van Mockingbird. Ik zou heel blij zijn als het over een aantal jaar een vanzelfsprekend onderdeel is van ons zorglandschap.”
Ik zou heel blij zijn als het over een aantal jaar een vanzelfsprekend onderdeel is van ons zorglandschap.
Trots op deze mijlpaal
Als stichting achter Mockingbird is Ondersteuning Pleeggezin ontzettend blij met het resultaat. Directeur-bestuurder Roza Freriks: “Mockingbird heeft een keerpunt bereikt. Het is bekend dat veel innovaties het helaas niet redden, omdat de uitdagingen voor borging en opschaling te groot zijn. Dat het met Mockingbird wel gelukt is, komt niet alleen door de kracht van de werkwijze zelf. Het is minstens zo belangrijk dat zo veel verschillende partijen zich hebben ingezet om dit voor elkaar te krijgen.”
Mockingbird heeft een keerpunt bereikt.
Deze doorbraak is het resultaat van een krachtenbundeling van alle betrokken regio’s, gemeenten en pleegzorgorganisaties. “Mockingbird raakt mensen, van pleegouders tot beleidsmakers, en van journalisten tot wethouders”, stelt Roza Freriks. “En dat zie je terug in manier waarop ze zich inzetten voor deze transformatie van pleegzorg. Het is fantastisch om te zien hoe deze partijen elkaar in een decentraal stelsel hebben gevonden, en zijn gekomen tot een tarief dat partijen in het hele land kunnen gebruiken.”
Kom alles te weten tijdens onze meetup!
Wil je hier meer over weten? Op donderdag 29 oktober – tijdens de Week van de Pleegzorg – vertellen een beleidsadviseur van de regio Noord-Limburg en Roza Freriks van Ondersteuning Pleeggezin meer over de productcode én het starten met Mockingbird tijdens een online meetup. Meer info en aanmelden.
Bekijk en download de Handreiking landelijk product Mockingbird pleegzorg.
Gerelateerd
10 september 2026
Minister Sterk op bezoek bij een Mockingbird constellatie (met video!)
Geen huis vol pleegouders en pleegkinderen dit keer, maar beleidsadviseurs, wethouders en minister Mirjam Sterk van…
2 juli 2026
Jarabee’s eerste constellatie van start in Enschede
Eind mei is de achtste Mockingbird constellatie van start gegaan. In Enschede vormen hubhome pleegouders Hajo en Nicole…


